Jeśli planujesz wydać książkę, prędzej czy później spotkasz się z pojęciem ISBN. To jeden z najważniejszych elementów identyfikujących publikację na rynku wydawniczym.
Czym jest numer ISBN?
ISBN (International Standard Book Number) to Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki. Obecnie składa się z 13 cyfr i służy do jednoznacznej identyfikacji publikacji. Na podstawie numeru ISBN można określić między innymi wydawcę, tytuł oraz konkretne wydanie książki.
Do końca 2006 roku w Polsce stosowano 10-cyfrowe numery ISBN. Starsze oznaczenia można jednak łatwo przekonwertować do obecnego, 13-cyfrowego formatu. Jest to przydatne na przykład podczas wystawiania starszych książek na platformach sprzedażowych, które wymagają nowego standardu ISBN.
Co oznaczają poszczególne cyfry numeru ISBN?
Każdy numer ISBN składa się z kilku części:
- 978 – prefiks stosowany w obecnym standardzie ISBN,
- 83 – identyfikator Polski i publikacji wydawanych w języku polskim,
- kolejne cyfry – identyfikator wydawcy,
- następna cyfra – numer konkretnej publikacji w puli wydawcy,
- ostatnia cyfra – cyfra kontrolna, która pozwala zweryfikować poprawność całego numeru.
Dzięki takiej strukturze każdy ISBN jest unikalny.
Ile numerów ISBN potrzebujesz?
Wielu autorów zastanawia się, czy jedna książka wymaga tylko jednego numeru ISBN. Odpowiedź brzmi: nie zawsze.
Każde wydanie i każdy format publikacji powinny posiadać własny numer ISBN. Przykładowo:
- książka w miękkiej oprawie – osobny ISBN,
- książka w twardej oprawie – osobny ISBN,
- e-book w formacie EPUB – osobny ISBN,
- e-book w formacie PDF – osobny ISBN,
- audiobook – osobny ISBN.
Jeżeli publikujesz książkę w kilku wersjach, musisz przygotować odpowiednią liczbę numerów.
Gdzie umieszcza się numer ISBN?
Numer ISBN najczęściej znajduje się na stronie redakcyjnej książki oraz na tylnej okładce wraz z kodem kreskowym.
Warto również podać numery ISBN pozostałych formatów publikacji. Na stronie redakcyjnej mogą znaleźć się informacje takie jak:
- ISBN wydania w oprawie twardej,
- ISBN wydania EPUB,
- ISBN wydania PDF,
- ISBN audiobooka.
Dzięki temu czytelnik od razu widzi, w jakich wersjach dostępna jest książka.
Czy ISBN jest obowiązkowy?
Prawo nie nakłada obowiązku nadawania numeru ISBN. Mimo to większość autorów i wydawców decyduje się na jego uzyskanie.
Numer ISBN zwiększa wiarygodność publikacji i ułatwia jej dystrybucję. Warto jednak pamiętać, że ISBN nie daje żadnych ulg podatkowych. Od 1 listopada 2019 roku nie jest on powiązany ze stawkami VAT dla książek.
Jeśli postanowisz po pewnym czasie odświeżyć nieco swoją książkę i opublikować kolejne wydanie, to musisz nadać jej nowy numer ISBN. No, chyba że będą to tylko kosmetyczne zmiany dotyczące korekty błędów czy projektu okładki, wtedy nie jest to konieczne. Jeśli robisz dodruk, to również nie potrzeba nowego ISBN-u.
Jak uzyskać numer ISBN?
Dobrą wiadomością dla autorów jest fakt, że nadawanie numerów ISBN w Polsce jest całkowicie bezpłatne.
Nie musisz prowadzić działalności gospodarczej ani posiadać własnego wydawnictwa. O numer ISBN może wystąpić zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna.
Numery przyznawane są w pakietach:
- 10 numerów,
- 100 numerów,
- 1000 numerów,
- 10 000 numerów.
Autorzy wydający książki samodzielnie najczęściej wybierają pakiet 10 numerów, który zwykle wystarcza na wiele publikacji i ich różnych formatów.
Aby otrzymać numery ISBN, należy skorzystać z systemu e-ISBN. Proces rejestracji obejmuje kilka prostych kroków:
- Założenie konta w serwisie e-ISBN.
- Wypełnienie formularza rejestracyjnego online.
- Wygenerowanie i wydrukowanie wniosku.
- Podpisanie dokumentu oraz przesłanie jego skanu do systemu.
Aktywacja konta trwa zazwyczaj do dwóch dni roboczych od momentu przesłania wniosku.
Kod kreskowy ISBN
Samo uzyskanie numeru ISBN to nie wszystko. Na tylnej okładce książki powinien znaleźć się również odpowiadający mu kod kreskowy.
Jest on szczególnie istotny, jeśli planujesz sprzedaż książki za pośrednictwem hurtowni i księgarń. Wiele firm nie przyjmuje publikacji do systemów magazynowych bez kodu kreskowego.
Kod można wygenerować w systemie e-ISBN podczas zgłaszania wykorzystania numeru. Po zakończeniu procesu otrzymasz gotowy plik PDF zawierający kod kreskowy do wykorzystania na okładce książki.
Chociaż numer ISBN nie jest obowiązkowy, to w praktyce stanowi standard na rynku wydawniczym. Ułatwia sprzedaż, dystrybucję i identyfikację książki. Co ważne, jego uzyskanie jest bezpłatne i dostępne dla każdego autora, niezależnie od tego, czy prowadzi działalność gospodarczą, czy wydaje książkę jako osoba fizyczna.
